Kiedy rozmawiamy o budżecie miasta, zwykle myślimy o drogach, szkołach czy oświetleniu ulic. Rzadziej o tym, ile kosztuje nas samo utrzymanie ratusza i całej administracji. A w Górowie te liczby są bardzo konkretne – i niestety wysokie.
=> Ile wydajemy na administrację?
W 2024 roku miasto Górowo Iławeckie wydało łącznie ok. 35,6 mln zł.
Z tego na administrację publiczną (dział 750) poszło ok. 3,8 mln zł – czyli ok. 10,7% wszystkich wydatków miasta.
Jeśli spojrzymy tylko na to, co większość z nas rozumie jako „ratusz i jego zaplecze”, to w 2024 r. wyglądało to tak:
• Urząd Miasta – ok. 2,52 mln zł
• Rada Miasta – ok. 283 tys. zł
• Promocja gminy – ok. 70 tys. zł
• Pozostała działalność administracji – ok. 789 tys. zł
Razem daje to ok. 3,66 mln zł rocznie.
Czyli ponad co dziesiąta złotówka z budżetu idzie na ratusz, radę, promocję i administracyjne zaplecze.
=> Ilu nas tu tak naprawdę jest?
Według danych GUS na 1 stycznia 2024 r. Górowo Iławeckie liczyło 3627 mieszkańców.
Ale w Specyfikacji Warunków Zamówienia do przetargu na odbiór śmieci na 2026 rok miasto samo podaje, że:
"liczba mieszkańców wg złożonych deklaracji śmieciowych to 2720 osób."
Te 2720 osób to realni mieszkańcy, którzy tu żyją na co dzień, produkują odpady, korzystają z usług i de facto utrzymują miasto.
=> Ile wychodzi „na głowę”?
Jeśli podzielimy wydatki na administrację przez liczbę mieszkańców, dostajemy:
1. Licząc „po urzędowemu” (GUS – 3627 osób):
• cała administracja (dział 750): ok. 1050 zł rocznie na osobę,
• sam „ratusz + rada + promocja + pozostała adm.”: ok. 1000 zł na osobę.
2. Licząc według realnych mieszkańców (deklaracje śmieciowe – 2720 osób):
• cała administracja: ok. 1400 zł rocznie na osobę,
• „ratusz + rada + promocja + pozostała adm.”: ok. 1350 zł na osobę.
W praktyce oznacza to, że każdy, kto faktycznie mieszka w Górowie, dokłada rocznie ponad tysiąc złotych tylko do utrzymania administracji.
Przy realnej liczbie mieszkańców – bliżej półtora tysiąca złotych na osobę.
=> Jak Górowo wypada na tle innych miasteczek?
Tu wchodzą do gry twarde dane z rankingu pisma samorządowego „Wspólnota”. W 2023 roku opublikowano zestawienie wydatków bieżących na administrację w przeliczeniu na mieszkańca, oparte na danych z 2022 r.
Interesuje nas wyłącznie tabela „Miasteczka do 10 tys. mieszkańców” – bo tam jest Górowo i tam są nasze realne „ligowe” porównania.
W tej tabeli:
• 1. miejsce (najtańsze miasteczko) – Ulanów: 364,07 zł na mieszkańca
• 353. miejsce (najdroższe miasteczko) – Krynica Morska: 3579,57 zł na mieszkańca
Górowo Iławeckie w 2022 r.:
• wydatek na administrację: 937,26 zł na mieszkańca,
• pozycja w rankingu: 310. miejsce na 353 miasteczka – czyli jesteśmy w najdroższej ćwiartce stawki.
Dla porównania:
w 2014 roku Górowo zajmowało w tej samej kategorii około 91. miejsca.
Czyli w mniej niż dekadę przesunęliśmy się z relatywnie „umiarkowanych” kosztów do grupy najdroższych miasteczek w Polsce pod względem wydatków na administrację.
=> A co z inflacją?
Rankingi „Wspólnoty” pokazują kwoty z 2022 roku. Żeby były porównywalne z naszymi dzisiejszymi liczbami, trzeba je przeliczyć o inflację z lat 2023–2024.
W uproszczeniu (na podstawie danych GUS/NBP) ceny w tym czasie wzrosły łącznie o ok. 10–15%.
Po takim przeliczeniu:
• te 364 zł najtańszego miasteczka to dziś ok. 400 zł,
• typowe miasteczka z przedziału 500–800 zł to dziś raczej ~550–900 zł,
• nasze 937,26 zł z rankingu urasta w cenach 2024 roku do ok. 1080–1100 zł na mieszkańca.
A lokalne wyliczenia z budżetu 2024 pokazują, że:
• według GUS – wydajemy na administrację ponad 1000 zł na mieszkańca,
• według realnych mieszkańców – ok. 1400 zł na mieszkańca.
Czyli jesteśmy powyżej „zindeksowanej” średniej dla miasteczek do 10 tys. mieszkańców.
Nie porównujemy się z dużymi miastami, tylko wyłącznie z naszą własną kategorią – i w tej kategorii koszty administracji w Górowie należą do najwyższych w Polsce.
=> Co z tego wynika dla nas?
Z tych liczb nie wynika automatycznie, że każdy urzędnik pracuje źle. Ale wynika z nich jasno, że:
• ponad 10% budżetu miasta pochłania administracja,
• realny koszt ratusza przypadający na jednego mieszkańca należy do najwyższych wśród miasteczek naszej wielkości,
• a w ostatnich latach koszty administracji rosły szybciej niż pozycja Górowa w rankingach oszczędności – przesunęliśmy się z okolic 91. miejsca na 310. z 353.
=> To są fakty.
Jeśli mamy poważnie rozmawiać o finansach miasta, priorytetach i zadłużeniu, to koszt utrzymania ratusza nie może być tematem tabu.
W kolejnych tekstach warto będzie zajrzeć głębiej: w „promocję”, „pozostałą działalność” i konkretne paragrafy typu „zakup usług pozostałych” – bo to właśnie tam bardzo często kryją się najbardziej interesujące (i kosztowne) szczegóły.
Link do zestawienia wspólnoty umieszczam w komentarzu
Grafika ilustracyjna wykonanana przez AI Gemini
